Το πρόγραμμα «Ανακαινίζω» σχεδιάστηκε για να βοηθήσει ιδιοκτήτες να βάλουν ξανά στην αγορά χιλιάδες κλειστά ακίνητα. Στην πράξη όμως, η πρόσβαση στη χρηματοδότηση δεν είναι δεδομένη για όλους, καθώς αρκετές ιδιοκτησίες σκοντάφτουν σε οικονομικά και νομικά εμπόδια που μειώνουν την ελκυστικότητα του μέτρου.
Γιατί ενδιαφέρει την αγορά ακινήτων
Η επανένταξη κλειστών κατοικιών και επαγγελματικών χώρων στο απόθεμα της αγοράς μπορεί να ενισχύσει τη διαθεσιμότητα ακινήτων, να επηρεάσει τα ενοίκια και να δώσει δουλειά σε τεχνικά συνεργεία, προμηθευτές δομικών υλικών και μικρές κατασκευαστικές επιχειρήσεις. Όμως, όταν η συμμετοχή περιορίζεται από προϋποθέσεις, η πραγματική επίδραση του προγράμματος συρρικνώνεται.
Ένα από τα βασικά προβλήματα είναι τα χρέη που βαραίνουν τους ιδιοκτήτες. Όσοι έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές ή γενικότερα οικονομικές εκκρεμότητες μπορεί να βρεθούν εκτός ή να δυσκολευτούν να αξιοποιήσουν τη χρηματοδότηση. Αυτό σημαίνει ότι ένα τμήμα του αδρανούς αποθέματος ακινήτων παραμένει «κλειδωμένο» αντί να επιστρέψει στην αγορά.
Η πολυϊδιοκτησία ανεβάζει τον πήχη
Δεύτερο σημαντικό εμπόδιο είναι η πολυϊδιοκτησία. Σε κτίρια ή ακίνητα με περισσότερους από έναν συνιδιοκτήτες, η λήψη απόφασης για ανακαίνιση γίνεται πιο σύνθετη, καθώς απαιτείται συνεννόηση και κοινή στάση από όλους. Σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν διαφωνίες, η διαδικασία μπορεί να καθυστερήσει ή να «παγώσει» εντελώς.
Η εικόνα αυτή έχει σημασία και για την αγορά ενοικίων, επειδή πολλά παλαιά ή αδρανή ακίνητα βρίσκονται σε πολυκατοικίες με αυξημένες ανάγκες συντήρησης. Όσο η συνιδιοκτησία δυσκολεύει την απόφαση, τόσο μειώνεται και το απόθεμα που θα μπορούσε να επανέλθει σε αξιοποίηση.
Σημαντικό φρένο αποτελεί και το υψηλό κόστος ανακαίνισης. Σε αρκετές περιπτώσεις, το κόστος εργασιών, υλικών και αμοιβών μπορεί να ξεπεράσει τις προσδοκίες των ιδιοκτητών, ειδικά όταν το ακίνητο χρειάζεται εκτεταμένες παρεμβάσεις. Έτσι, ακόμη και με επιδότηση, αρκετοί διστάζουν να προχωρήσουν.
Ο φόβος για κακοπληρωτές
Πέρα από τα πρακτικά και οικονομικά ζητήματα, υπάρχει και ο φόβος των ιδιοκτητών για ενοικιαστές που δεν πληρώνουν. Για πολλούς, η ανακαίνιση ενός κλειστού ακινήτου δεν αρκεί από μόνη της για να τους πείσει να το διαθέσουν στην αγορά, αν δεν νιώθουν ότι μειώνεται ο κίνδυνος απλήρωτων μισθωμάτων ή άλλων προβλημάτων στη μίσθωση.
Αυτό το στοιχείο δείχνει ότι ένα πρόγραμμα στήριξης της προσφοράς ακινήτων δεν εξαρτάται μόνο από τη χρηματοδότηση. Χρειάζεται και ένα πιο σταθερό πλαίσιο για την εκμίσθωση, ώστε οι ιδιοκτήτες να βλέπουν πραγματικό κίνητρο να επενδύσουν ξανά σε ακίνητα που σήμερα μένουν ανεκμετάλλευτα.
Για την οικονομία, η επιτυχία ή η αποτυχία του «Ανακαινίζω» θα αποτυπωθεί στο πόσα ακίνητα τελικά θα βγουν από την αδράνεια. Αν οι αποκλεισμοί είναι πολλοί, το πρόγραμμα θα έχει περιορισμένη επίδραση στην οικοδομή, στην αγορά κατοικίας και στο διαθέσιμο απόθεμα μίσθωσης.