Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φαίνεται να αναζητά πιο ευρύ πλαίσιο παρεμβάσεων για την αξιοποίηση των κλειστών ακινήτων, πέρα από τα κλασικά φορολογικά κίνητρα. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες, αλλά και τη συνολική λειτουργία της αγοράς κατοικίας, σε μια περίοδο που η έλλειψη διαθέσιμων σπιτιών πιέζει ενοίκια, τιμές και προσφορά.
Τι βάζει στο τραπέζι η Κομισιόν
Σύμφωνα με την προσέγγιση που αποτυπώνεται από τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις, η ενεργοποίηση των ακινήτων που μένουν ανεκμετάλλευτα δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο σε φορολογικά κίνητρα. Η συζήτηση περιλαμβάνει επίσης νομική θωράκιση για τους ιδιοκτήτες, καθώς και πιθανές παρεμβάσεις σε πολεοδομικούς κανόνες και όρους αδειοδότησης.
Αυτό σημαίνει ότι η πολιτική για τη στέγη δεν περιορίζεται πλέον στο «κόστος κατοχής» ενός ακινήτου, αλλά επεκτείνεται στο θεσμικό περιβάλλον που καθορίζει πότε και πώς ένα σπίτι μπορεί να επιστρέψει στην αγορά. Για την πράξη, αυτό είναι κρίσιμο, γιατί πολλά κενά ακίνητα μένουν εκτός χρήσης όχι μόνο λόγω φόρων, αλλά και λόγω ρυθμιστικών εμποδίων ή αβεβαιότητας.
Γιατί έχει σημασία για ιδιοκτήτες και εταιρείες
Η πιθανότητα αλλαγών στους κανόνες προστασίας των ιδιοκτητών μπορεί να επηρεάσει την απόφαση πολλών να διαθέσουν τα ακίνητά τους προς ενοικίαση ή πώληση. Εφόσον μειωθεί η αβεβαιότητα γύρω από τη χρήση και τη διαχείριση ενός ακινήτου, αυξάνονται οι πιθανότητες περισσότερα κλειστά σπίτια να επιστρέψουν στην αγορά.
Την ίδια στιγμή, το θέμα αγγίζει και τους επαγγελματίες της αγοράς ακινήτων. Μηχανικοί, αρχιτέκτονες και κατασκευαστικές εταιρείες μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με διαφορετικό ρυθμιστικό πλαίσιο αδειοδότησης, αν προχωρήσουν αλλαγές που στοχεύουν να επιταχύνουν ανακαινίσεις, μετατροπές χρήσης ή άλλες εργασίες επαναξιοποίησης.
Πίεση και στον κατασκευαστικό κλάδο
Η συζήτηση αποκτά ξεχωριστή βαρύτητα και για τον κατασκευαστικό κλάδο, ο οποίος σύμφωνα με την ευρωπαϊκή ανάγνωση εμφανίζει μείωση παραγωγικότητας. Αυτό μπορεί να φέρει ανατροπές στον τρόπο που οργανώνονται τα έργα, στις απαιτήσεις για αδειοδοτήσεις και στη δυνατότητα της αγοράς να ανταποκριθεί γρήγορα στη ζήτηση.
Για τις επιχειρήσεις του κλάδου, κάθε αλλαγή που απλοποιεί διαδικασίες ή μειώνει καθυστερήσεις έχει άμεση οικονομική σημασία. Περισσότερες ανακαινίσεις και παρεμβάσεις σε κλειστά ακίνητα σημαίνουν πιθανή ενίσχυση της δραστηριότητας σε υλικά, τεχνικές υπηρεσίες και συναφείς εργασίες.
Για τους καταναλωτές, η ουσία είναι διαφορετική αλλά εξίσου σημαντική: περισσότερη προσφορά ακινήτων μπορεί να λειτουργήσει ανακουφιστικά στην πίεση που ασκεί η στενότητα της αγοράς κατοικίας. Αν η πολιτική αυτή αποδώσει, το αποτέλεσμα δεν θα φανεί μόνο στους αριθμούς των διαθέσιμων σπιτιών, αλλά και στη δυναμική των τιμών και των ενοικίων.
Το μήνυμα που στέλνει η Κομισιόν είναι ότι το πρόβλημα των κλειστών ακινήτων χρειάζεται συνδυασμό εργαλείων: φορολογικά, νομικά και διοικητικά. Και αυτό καθιστά το θέμα άμεσα ενδιαφέρον για ιδιοκτήτες, τεχνικές εταιρείες, επενδυτές ακινήτων και την ευρύτερη στεγαστική πολιτική στην Ευρώπη.